#NoExpo: cosa rischiano i 5 studenti greci / #NoExpo: από τι κυνδινεύουνε νομικά οι 5 έλληνες φοιτητές (ITA – ΕΛΛΗΝΙΚΑ)

1779104_967521489928073_7445324403606205228_n

ΕΛΛΗΝΙΚΑ (per l’intervista in italiano con l’avvocato Eugenio Losco vedi sotto):

Με τη βοήθεια του δικηγόρου Eugenio Losco, συνηγόρου των τεσσάρων Ιταλών, προσπαθήσαμε να ανοικοδομήσουμε το κατηγορητήριο και την κατάσταση στην οποία βρίσκονται οι 9 συλληφθέντες, 5 εκ των οποίων στην Ελλάδα – πρός το παρόν ελέυθεροι με περιοριστικά όρια – και εναντίον των οποίων εκκρεμεί ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης, για τα γεγονότα σχετικά με την πορεία  “NoExpo”  της 1ης Μαΐου. Ιδιαίτερα, όσον αφορά στην βαρύτερη εκ των κατηγοριών, αυτή της “devastazione e saccheggio” (“φθορά και λεηλασία”).

Το ένταλμα σύλληψης σχετικά με τα γεγονότα της NoExpo της 1ης Μαΐου, εκδόθηκε την Πέμπτη 12 Νοεμβρίου. Αφορά δέκα παιδιά, πέντε Ιταλούς και πέντε Έλληνες. Στην Ιταλία εκτελέστηκε για τέσσερα άτομα, ενώ ακόμα ένα καταζητείται. Όσον αφορά στους πέντε Έλληνες, ήταν σε μια ομάδα ατόμων, τα οποία σταμάτησε η αστυνομία έξω από μια κατάληψη, κοντά σε ένα σούπερ μάρκετ και τα οδήγησε στην Αστυνομική Διεύθυνση. Τότε εκλήθη και πήγα στην Αστυνομική Διεύθυνση. Είχαν ληφθεί φωτογραφίες και δακτυλικά αποτυπώματα από τα παιδιά. Επιπλέον είχε γίνει λήψη υλικού DNA.

Κατά τη διάρκεια αυτών των μηνών, διενεργήθηκε έρευνα γύρω από τα γεγονότα της 1ης Μαΐου. Στο πλαίσιο αυτής της έρευνας, προχώρησαν σχεδόν αμέσως σε συλλήψεις: τέσσερα άτομα συνελήφθησαν την ίδια ημέρα της κινητοποίησης, με την κατηγορία της αντίστασης κατά της αρχής για γεγονότα τα οποία έλαβαν χώρα κατά το τέλος της εκδήλωσης, όταν η πορεία είχε ήδη διαλυθεί. Ένα ακόμη νεαρό άτομο, συνελήφθη 20 ημέρες αργότερα, ύστερα από την έκδοση εντάλματος για τον ξυλοδαρμό ενός αστυνομικού, ενός υποδιευθυντή της Αστυνομίας.

Εντωμεταξύ, η έρευνα συνεχίστηκε για ακόμα έξι μήνες. Περίμεναν το τέλος της Expo για να εκδώσουν αυτή τη διάταξη. Μέσω φωτογραφιών και βίντεο, τα οποία κατέγραψαν κατά κύριο λόγω στελέχη της Επιστημονικής Αστυνομίας και άλλου υλικού, το οποίο συνέλεξαν από τα μέσα πληροφόρησης,  ταυτοποίησαν κάποια άτομα, τα οποία σύμφωνα με το κατηγορητήριο συμμετείχαν με κάποιο τρόπο στα γεγονότα.

Τους αποδίδουν τριών ειδών κατηγορίες. Η πρώτη είναι εκείνη της αντίστασης (κατά της αρχής) που θεωρείται «επιβαρυντική» (αν η αντίσταση τελείται από περισσότερα των δέκα ατόμων, το αδίκημα  θεωρείται ως επιβαρυντικό) καθώς και για τη χρήση αυτοσχέδιων όπλων (μπουκάλια, πέτρες ενώ αναφέρουν και τη ρίψη μολότοφ). Η δεύτερη είναι εκείνη της αλλοίωσης των χαρακτηριστικών: δηλαδή τα άτομα τα οποία ταυτοποίηθηκαν, συμμετείχαν στην πορεία με τα πρόσωπα τους καλυμμένα με κουκούλες, καπέλα και μάσκες, προσπαθώντας να μην καταστεί εύκολη η αναγνώριση τους. Η τρίτη κατηγορία είναι και η πιο βαρεία, αυτή της φθοράς και του πλιάτσικου.

Σύμφωνα με το άρθρο 419 του (ιταλικού) ποινικού κώδικα: «όποιος τελεί τις πράξεις της φθοράς ή της λεηλασίας, τιμωρείται με ποινή φυλάκισης από 8 μέχρι 15χρόνια. Η ποινή αυξάνεται αν το γεγονός έχει τελεστεί με τη χρήση όπλων ή πυρομαχικών, τα οποία βρίσκει κανείς σε μέρη πώλησης ή αποθήκευσης». Πρόκειται για ένα αδίκημα κατά της δημόσιας τάξης, το οποίο θεσπίστηκε αρχικά κατά τη διάρκεια του φασιστικού καθεστώτος στην Ιταλία, από τον περιβόητο «Κώδικα Rocco» του 1930 (πολλά μέρη του οποίου ισχύουν μέχρι και σήμερα). Κατά τη διάρκεια της δικτατορίας, προέβλεπε ακόμα και τη θανατική ποινή. Η διάταξη αυτή εφαρμόστηκε στις περιπτώσεις των εξεγέρσεων των πλατειών, τα χρόνια αμέσως μετά τον Β΄Παγκόσμιο Πόλεμο. Στη συνέχεια όμως παρέμεινε ανενεργή για πολλά χρόνια. Ούτε κατά τη διάρκεια των σκληρών συγκρούσεων κατά τη διάρκεια του ΄70 δεν αποδίδονταν αυτή η κατηγορία. Επανεμφανίστηκε όμως, στα τέλη του ΄90. Ειδικότερα για όσον αφορά το 2001, με τα δίκες για τα γεγονότα της G8 στην Γένοβα. Για τις συγκρούσεις εκείνων των ημερών, πέντε άτομα καταδικάστηκαν σε ποινές φυλάκισης από 3-15 χρόνια. Άλλα 5 άτομα κατόρθωσαν να κερδίσουν την έφεση στο ανώτατο δικαστήριο. Θα καταδικαστούν, αλλά ο δικαστής θα αποφασίσει για τα ελαφρυντικά  σε σχέση με την «ανάμειξη σε υποκίνηση πλήθους σε εξέγερση».

Επομένως, σε τι αναφέρεται η φθορά και λεηλασία; Φθορά, στις συγκεκριμένες συνθήκες, καθώς υπάρχουν 2 συνδεόμενα αλλά διαφορετικά υποτιθέμενα εγκλήματα. Μιλάμε, βασικά, για ένα ιδιαίτερο υποτιθέμενο έγκλημα βλάβης. Αυτή συντελείται όταν υπάρχουν πολλαπλά και επαναλαμβανόμενα επεισόδια τέτοιου τύπου σε ένα συγκεκριμένο χρονικό πλαίσιο, και αυτή η επαναλαμβανόμενη διαδικασία αφορά σε ζήτημα δημόσιας τάξης.

Μετά τη σύνοδο των G8 στη Γένοβα, μια μακρά σειρά δικών έλαβε χώρα στην Ιταλία και μία από εκείνες ήταν ακριβώς συνδεδεμένη με εγκλήματα φθοράς και λεηλασίας, σε σχέση με κάποια συμβάντα νωρίτερα στη διάρκεια της διαδήλωσης, κυρίως στο πλαίσιο της επίθεσης στη φυλακή Marassi. Σε αυτή την περίπτωση, υπήρξε επιβολή σημαντικών ποινών για φθορά και λεηλασία. Ορισμένα άτομα από το Μιλάνο, όπως για παράδειγμα η Marina Cugnaschi, ήδη βρίσκονται στη φυλακή επί 3 χρόνια και έχουν καταδικαστεί σε φυλάκιση 11.5 ετών.

Μετά από αυτή την περίσταση, το άρθρο του νόμου 419 έχει χρησιμοποιηθεί ευρύτερα στο πλαίσιο πολιτικών εξεγέρσεων: από μια αντιφασιστική διαδήλωση στο Μιλάνο στις 11 Μαρτίου 2006, όταν 16 άτομα καταδικάστηκαν σε 4 χρόνια φυλάκισης για φθορά και λεηλασία, χάρη στις ελαφρυντικές περιστάσεις και στην επιλογή από την πλευρά τους της «συντομευμένης δικαστικής διαδικασίας», που περιλαμβάνει μείωση των προστίμων. Οι κατηγορίες περί φθοράς και λεηλασίας χρησιμοποιήθηκαν επίσης εναντίον κάποιων ακτιβιστών για γεγονότα που συνέβησαν στη διάρκεια τεράστιας διαδήλωσης στις 11 Οκτωβρίου 2011 στη Ρώμη, η οποία κατέληξε σε συγκρούσεις. Πιο πρόσφατα, απαγγέλθηκαν από δημόσιους κατήγορους στην Κρεμόνα, σε σχέση με μια διαδήλωση σε απάντηση φασιστικής επίθεσης στηνCasa Pound. Τέλος, στους διαδηλωτές του No Expo, έχουν αποδοθεί οι ίδιες κατηγορίες. Επιπλέον, αξίζει τον κόπο να επισημανθεί πως, πέρα από το πολιτικό πλαίσιο, αυτές οι κατηγορίες έχουν, ανά τα χρόνια, χρησιμοποιηθεί, για να τιμωρηθούν άτομα που συμμετείχαν σε συγκρούσεις κατά τη διάρκεια αθλητικών εκδηλώσεων.

Κατά τη διάρκεια της μεταπολεμικής περιόδου, αυτή η κατηγορία χρησιμοποιήθηκε για να τιμωρήσει όσους συμμετείχαν στην εξέγερση που ξέσπασε μετά την απόπειρα δολοφονίας του ηγέτη του Κομμουνιστικού Κόμματος Παλμίρο Τολιάτι. Έπειτα, εξαφανίστηκε μέχρι το 1998, όταν ανανεώθηκε ad hoc, για να τιμωρήσει όσους είχαν πάρει μέρος στη μεγάλη διαδήλωση της 4ης Απριλίου (περισσότερα από 10.000 άτομα), που έλαβεχώρα μετά τον αμφιλέγόμενο θάνατο του αναρχικού και ακτιβιστή ενάντια στο TAV Edoardo “Baleno” Massari στη φυλακή και κατέληξε σε πετροπόλεμο ενάντια το δικαστήριο του Τορίνο. Χρησιμοποιήθηκε εκ νέου στο Τορίνο το 2005, σε μια πολύ παρόμοια περίσταση με εκείνη στην Κρεμόνα, που περιλάμβανε επίθεση φασιστών στην κατάληψη Barocchio.

Απ’ ότι κατάλαβα, αυτό το υποτιθέμενο αδίκημα δεν υπάρχει στον ελληνικό ποινικό κώδικα. Γι’ αυτό είναι τόσο δύσκολο να κατανοηθεί στην Ελλάδα τι συμβαίνει στην Ιταλία. Δυστυχώς, αυτή η κατηγορία κυριαρχεί στην Ιταλία. Είναι ένα υποτιθέμενο αδίκημα, το οποίο προφανώς επισύρει φυλάκιση. Στο συγκεκριμένο πλαίσιο, ο δημόσιος κατήγορος τη ζήτησε τις πρώτες μέρες του Νοέμβρη και ο δικαστής την έκανε αποδεκτή στις 9 του ίδιου μήνα.

Τόσο οι Ιταλοί, όσο και οι Έλληνες, έχουν αναγνωριστεί από βίντεο. Τα βίντεο αυτά δείχνουν, με ένα πολύ γενικό τρόπο, τα συγκεκριμένα άτομα χωρίς καλυμμένα χαρακτηριστικά. Αργότερα στη διάρκεια της διαδήλωσης, αναγνωρίζονται από κάποιες λεπτομέρειες στα ρούχα τους και ως δράστες αδικημάτων, κυρίως αντίσταση κατά της αρχής και, σε κάποιες περιπτώσεις, βλάβες. Πάντως, και σε εκείνους που φαίνεται ότι απλώς αντιστέκονται αποδίδονται κατηγορίες για  φθορά και λεηλασία , καθώς βοήθησαν και υπέθαλψαν με τη συμπεριφορά τους, ακόμη και ηθικά, τις ενέργειες όσων προέβαιναν σε βλάβες αυτοκινήτων και προσόψεων τραπεζών και έκαιγαν μαγαζιά. Επομένως, κατηγορούνται για φθορά και λεηλασία, επίσης. Αυτά, με λίγα λόγια, είναι γραμμένα στο ένταλμα. Έτσι, ακόμη κι αν έχει γίνει πολύς λόγος για το DNA, η μόνη έρευνα που έχει διεξαχθεί από την DIGOS (αστυνομικό τμήμα ειδικών επιχειρήσεων και έρευνας εγκληματικών πράξεων) βασίζεται σε απλή αναγνώριση μέσω φωτογραφιών και βίντεο. Αυτή είναι η κατάσταση.

Είναι ξεκάθαρο ότι υπάρχει μεγάλη αντίφαση ανάμεσα στο μέτρο που αποφάσισε ο Ιταλός δικαστής, δηλαδή τη φυλάκιση, και εκείνο που αποφάσισε ο Έλληνας, ενώ εκκρεμεί η απόφαση σχετικά με την έκδοση των 5, αν και δεν ξέρω πολλές λεπτομέρειες γι’ αυτό το ζήτημα. Προς το παρόν, το μόνο που γνωρίζω είναι πως στις 13 Νοεμβρίου αποφασίστηκε ότι οι συλληφέντες πρέπει να δίνουν το «παρών» 3 φορές τη βδομάδα στο αστυνομικό τμήμα και πως δεν μπορούν να φύγουν από τη χώρα.

Σχετικά με τα 5 άτομα που συνελήφθησαν στην Ιταλία, θα ασκήσουμε έφεση στο δικαστήριο ελευθερίας. Είναι ένα εφετείο, που αποτελείται από 3 δικαστές, έχοντας ως στόχο να προσδιορίζει αν το συγκεκριμένο μέσο κράτησης, εκκρεμούσας της δίκης, είναι δίκαιο ή όχι. Αν, δηλαδή, βασίζεται σε επαρκή νομικά στοιχεία και, πρωτίστως, αν ταιριάζει στην πραγματική συγκυρία, για την οποία μιλάμε. Πρεπει να σημειωθεί ότι στην Ιταλία είναι πολύ σύνηθες για αυτού του είδους τις κατηγορίες να καταλήγουμε σε μέτρα κράτησης. Παρόλα αυτά, σε αυτή την περίπτωση, φαίνεται σε μεγάλο βαθμό αδικαιολόγητο. Στην πραγματικότητα, ένας δικαστής θα έπρεπε να αποφασίσει για μέτρα κράτησης, προκειμένου να εμποδίσει την επανάληψη εγκλημάτων, για την περίπτωση που άτομα, τα οποία, εφόσον αφήνονταν ελεύθερα, θα συμμετείχαν σε διαδηλώσεις και θα διέπρατταν αδικήματα τέτοιου τύπου ξανά. Κι όμως, αυτό είναι εντελώς αφηρημένο και δεν έχει στέρεα βάση. Από την 1η Μάη μέχρι σήμερα, καμία διαδήλωση τέτοιου τύπου δεν έχει πραγματοποιηθεί και οι συλληφθέντες δε διέπραξαν περαιτέρω αδικήματα. Αυτά είναι τα γεγονότα που πρόκειται να εκθέσουμε στο δικαστήριο της ελευθερίας, αλλά η νίκη μας δε θα πρέπει να θεωρείται δεδομένη. Το καλύτερο σενάριο είναι η κατ’ οίκον κράτηση- ένα μέτρο που δεν υφίσταται στην Ελλάδα, απ’ όσο ξέρω- αλλά ακόμη δεν είναι βέβαιο. Δενείναι εύκολο. Επιπλέον, για 2 από αυτά τα άτομα είναι η πρώτη δικαστική τους εμπλοκή, και 4 από αυτά δεν έχουν φυλακιστεί ποτέ.

Σε ό,τι αφορά τους Έλληνες, αντιθέτως, αν ο δικαστής αποφασίσει την έκδοση θαυφίσταντο κράτηση στην Ιταλία,  θα ήταν δυσκολότερο γι’ αυτούς να πετύχουν,τελικά, κατ’ οίκον κράτηση, καθώς θα έπρεπε να υποδείξουν ένα τόπο κατοικίας στηνΙταλία κι αυτό είναι, γενικά, μια πολύ δύσκολη διαδικασία, εκτός κι αν βρουν κάποιονπου να είναι πρόθυμος να τους φιλοξενήσει. Παρεμπιπτόντως, είναι, γενικότερα, δύσκολο για έναν αλλοδαπό να πετύχει κατ’ οίκον κράτηση. Αντιθέτως, αν δεν επιβεβαιωθεί η έκδοση, θα παραμείνουν στην Ελλάδα, με διαρκή περιοριστικά μέτρα μέχρι τη δίκη. Αλλά δεν είναι ακόμη δυνατόν να προβλέψει κάποιος ξεκάθαρα αν θα εκδοθούν ή όχι, επειδή, επιπλέον, αυτό το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης είναι κάτι κάπως καινούριο. Στη διάρκεια της περιορισμένης του ύπαρξης έχει χρησιμοποιηθεί πολύ λίγες φορές, και, γενικά, για πιο σοβαρές υποθέσεις (trafficking, τρομοκρατία κ.λπ.). Στην πραγματικότητα, είναι η πρώτη φορά που υλοποιείται για ζητήματα δημόσιας τάξης.

Συνέντευξη: AteneCalling.org

Μετάφραση: AteneCalling.org και Γιάννης Κοντός (hitandrun.gr)

ITALIANO:

Con l’aiuto dell’avvocato Eugenio Losco che difende i quattro ragazzi italiani abbiamo cercato di ricostruire il quadro accusatorio e la situazione delle 9 persone arrestate, 5 delle quali ad Atene con un mandato d’arresto europeo, per i fatti relativi al corteo NoExpo del 1 maggio, in particolare per quanto riguarda il capo d’accusa più grave: quello di Devastazione e Saccheggio.

L’ordinanza di arresto relativa ai fatti del corteo NoExpo del 1 maggio a Milano è stata notificata giovedì 12 novembre. Riguarda dieci ragazzi, cinque italiani e cinque greci. In Italia è stata eseguita per quattro persone, un’altra è attualmente ricercata. I cinque ragazzi greci fanno parte di un gruppo che il 2 maggio è stato fermato fuori da una casa occupata, nelle vicinanze di un supermercato, e portato  in questura. In quell’occasione, sono stato chiamato e mi sono recato in questura. I ragazzi erano stati sottoposti a  rilievi foto-dattiloscopici, cioè gli avevano preso le impronte digitali e li avevano  fotografati. Inoltre, avevano subito anche un prelievo del DNA.

Nel corso di questi mesi c’è stata un’indagine sui fatti avvenuti il primo maggio. All’interno di questa indagine sono stati realizzati degli arresti quasi subito: quattro persone durante la stessa giornata di mobilitazione, accusate del reato di resistenza per episodi specifici accaduti alla fine della manifestazione, quando il corteo si era sciolto; un altro ragazzo venti giorni dopo, a seguito di un’ordinanza per il pestaggio di un poliziotto, un vicequestore.

Nel frattempo l’indagine è proseguita per sei mesi. Hanno atteso la fine di Expo per notificare questo provvedimento. Hanno individuato attraverso immagini e filmati, girati principalmente dalla polizia scientifica e in parte reperiti tramite i mezzi d’informazione, alcune delle persone che,  secondo l’ipotesi dell’accusa, avrebbero partecipato in qualche modo ai fatti.

Contestano tre ipotesi di reato: la prima è quella di resistenza, che viene considerata “aggravata” per il numero delle persone (se la resistenza è commessa da più di 10 persone il reato è aggravato) e per l’utilizzo di armi improprie (bottiglie, pietre, si parla anche di qualche molotov). La seconda è il travisamento: ossia le persone individuate hanno partecipato alla manifestazione coprendosi il volto con passamontagna, cappelli e bavagli, cercando di non farsi riconoscere. La terza è quella più grave: devastazione e saccheggio.

L’articolo 419 del codice penale, “Devastazione e saccheggio” dispone che: “Chiunque commette fatti di devastazione o saccheggio è punito con la reclusione da otto a quindici anni. La pena è aumentata se il fatto è commesso su armi, munizioni o viveri esistenti in luogo di vendita o di deposito”. Si tratta di un reato contro l’ordine pubblico introdotto originariamente in Italia sotto il regime fascista dal famigerato Codice Rocco del 1930 (un codice che è tuttora vigente in moltissime delle sue parti). Ai tempi della dittatura prevedeva addirittura la pena di morte. Utilizzato in alcuni casi nei moti di piazza degli anni successivi alla Seconda Guerra Mondiale è sparito per molti anni dal panorama della giurisprudenza italiana. Nemmeno durante i duri scontri degli anni ’70 questo reato veniva contesto. È ricomparso, invece, alla fine degli anni ’90. In particolare viene sdoganato nel 2001, con i processi per i fatti relativi al G8 di Genova. Per gli scontri di quei giorni, cinque persone sono state condannate a pene tra i sei e i quindici anni di carcere. Altre cinque hanno strappato un appello all’ultimo grado di giudizio )verranno condannati, ma il giudice deve stabilire l’entità dell’attenuante per “aver agito in suggestione della folla in tumulto”).

Che cos’è dunque la devastazione e saccheggio, in questo caso specifico la “devastazione” essendo queste due ipotesi di reato diverse e connesse: in sostanza è un’ipotesi speciale di danneggiamento. La devastazione è quando ci sono dei danneggiamenti plurimi, molteplici che avvengono in un unico contesto temporale, e questi episodi di danneggiamento ripetuti comportano un problema di ordine pubblico.

Dopo il G8 di Genova, c’è stata una serie di procedimenti penali e uno di questi è stato proprio relativo al reato di devastazione e saccheggio per vari episodi che si sono verificati durante la manifestazione, soprattutto in merito all’attacco al carcere di Marassi e in quell’occasione ci sono state delle condanne per devastazione e saccheggio anche molto elevate. Alcuni ragazzi di Milano, come Marina Cugnaschi per esempio, che ormai è in carcere da tre anni e che ha avuto una condanna a 11 anni e mezzo di carcere. Dopo il G8, l’articolo 419 è poi stato utilizzato in maniera sempre più diffusa, sempre rispetto ad episodi di scontri di piazza. Una volta per un corteo antifascista avvenuto a Milano l’11 marzo del 2006. In questo caso diversi ragazzi [16, ndr] sono stati condannati per devastazione e saccheggio a quattro anni, grazie ad alcune attenuanti e al ricorso al rito abbreviato, che permette di avere degli sconti di pena. Sempre devastazione e saccheggio è il reato utilizzato contro alcuni manifestanti per un episodio accaduto il 15 ottobre del 2011 a Roma, dove c’era stata una grossa manifestazione finita con scontri. Ancora più recentemente è l’utilizzo di tale reato da parte della procura di Cremona per una manifestazione seguita a un’aggressione da parte dei fascisti di CasaPound. Per ultimo, sono stati accusati di devastazione e saccheggio anche i manifestanti del primo maggio.

Inoltre, nel corso degli anni, questo reato è stato utilizzato anche contro gli ultras, per scontri dentro e fuori gli stadi in occasioni di partite di calcio.

Da quanto ho capito, quest’ipotesi delittuosa non è specificamente prevista nel codice penale greco. È per questo che da lì non si capisce bene cosa stia succedendo in Italia. Purtroppo in Italia, invece, questo tipo di accusa ha trovato abbastanza spazio.

È un’ipotesi di reato che ovviamente prevede la custodia cautelare in carcere. In questo caso, il pubblico ministero ha chiesto tale misura ai primi di novembre e il giudice l’ha accolta il nove dello stesso mese.

Nel primo dopoguerra, questo reato fu contestato per punire chi partecipò alle rivolte scoppiate in seguito all’attentato al segretario del partito comunista italiano, Palmiro Togliatti, per poi scomparite quasi completamente fino al 1998, quando viene rispolverato ad hoc per punire chi prese parte al corteo di oltre 10000 persone del 4 aprile a Torino, durante in quale si verificò una sassaiola contro il palazzo di giustizia, a seguito della controversa morte in carcere dell’anarchico e attivista contro il TAV in Val Susa, Edoardo “Baleno” Massari. Ancora a Torino, poi, nel 2005 in una situazione molto simile a quella verificatasi solo l’anno scorso a Cremona.

Sia gli italiani che i greci sono stati individuati con i filmati. Dai video, in maniera totalmente generica, si vedono queste persone in un primo momento senza il travisamento. Successivamente, nel corso della manifestazione, vengono individuate tramite i particolari dei loro indumenti e  riconosciute come autori di atti delittuosi, per lo più di resistenza, nei confronti delle forze dell’ordine e, in alcuni casi, anche di danneggiamenti. Comunque, a prescindere da questa considerazione, anche quelli che vengono individuati a commettere soltanto atti di resistenza vengono accusati del reato di devastazione e saccheggio, perché con il loro comportamento di opposizione violenta alle forze dell’ordine hanno comunque svolto un ruolo “in concorso”, anche morale, e hanno quindi agevolato e permesso che alcune persone distruggessero gli arredi urbani, le macchine, le vetrine delle banche, incendiassero dei negozi. Per questo rispondono tutti anche del reato di devastazione e saccheggio. Questo è in sintesi quello che è contenuto nell’ordinanza. Quindi l’unico atto di indagine compiuto dai funzionari della polizia giudiziaria e dalla DIGOS [“polizia investigativa e addetta alle operazioni speciali”, ndr] è quello del riconoscimento fotografico. Non ci sono altri elementi, non sono stati individuati attraverso l’esame del DNA, ma semplicemente con il riconoscimento fotografico attraverso i filmati. Questa è la situazione.

Chiaramente adesso si è creata una forte discrepanza tra la misura che ha scelto di applicare il giudice italiano, cioè la custodia in carcere, e quella disposta al momento dal giudice greco. Anche se non so esattamente quali sono i dettagli della misura che quest’ultimo ha deciso di applicare ai ragazzi greci in attesa del procedimento di mandato di arresto europeo, quindi in attesa di procedere o meno all’estradizione. Non conosco bene il meccanismo greco, ma immagino sia stata fissata un’udienza perché si decida su questa estradizione. Al momento sono in attesa che l’avvocato greco mi invii gli incartamenti in base ai quali i ragazzi sono stati sottoposti venerdì 13 novembre a questo obbligo di firma di tre volte a settimana.

Per quanto riguarda i ragazzi arrestati qui in Italia, quello che faremo è impugnare il provvedimento davanti al Tribunale delle libertà, che è il tribunale di secondo grado che deve decidere se questa misura applicata in attesa di andare a processo è giusta, si fonda su elementi giudiziari sufficienti e soprattutto se è adeguata e proporzionata al caso concreto. Questo avverrà all’incirca nelle prossime due settimane, al massimo tra 20 giorni, quando questo tribunale – che è un diverso da quello che ha applicato la misura ed è un organismo collegiale formato da tre giudici – si esprimerà nello specifico dell’applicazione della misura. C’è da dire che in Italia la custodia cautelare in carcere, rispetto a queste ipotesi di reato viene concessa molto facilmente. Nonostante effettivamente in questo caso sia piuttosto ingiustificata. Infatti, il giudice dovrebbe disporre la custodia in carcere per scongiurare il pericolo di reiterazione del reato, cioè per evitare che questi ragazzi, se lasciati in libertà, possano nuovamente partecipare a delle manifestazioni e commettere episodi simili. Questo giudizio, però, è totalmente astratto, non legato alle circostanze concrete. Dal primo maggio ad oggi, infatti, non ci sono state altre manifestazioni di questo tipo e i ragazzi non hanno commesso ulteriori reati. Quindi questa misura non trova giustificazione. Tutti questi sono gli argomenti che porteremo davanti al tribunale che dovrà decidere della misura cautelare. Ma non è detto che ci dia ragione. Anzi, sarà molto difficile che vengano scarcerati o che venga applicata una misura diversa, come quella ad esempio degli arresti domiciliari, una misura che non so esista anche in Grecia. Diciamo che gli italiani, nel migliore dei casi, andranno ai domiciliari. Ma non è facile. Tra l’altro, due di queste persone non avevano mai avuto procedimenti penali di alcun tipo e tutti e quattro non erano mai stati in carcere.

Per quanto riguarda i greci, invece, se il giudice greco dovesse dare l’ok all’estradizione in Italia verrebbero anche loro sottoposti alla misura cautelare della custodia in carcere. Inoltre, per loro sarà più difficile, eventualmente, ottenere anche in futuro i domiciliari: perché dovrebbero indicare un domicilio idoneo in Italia e questo è molto difficile, a meno che non trovino in Italia delle persone che possono accoglierli. Ovviamente per uno straniero è più difficile ottenere arresti domiciliari. Al contrario, qualora il giudice greco non dovesse concedere l’estradizione, i ragazzi rimarrebbero in Grecia, con le misure restrittive che hanno adesso e senza andare in carcere in attesa del processo. Al momento non è possibile sapere con chiarezza se verranno estradati o meno, anche perché il mandato d’arresto europeo è una cosa piuttosto nuova, esiste da qualche anno, ma non ha avuto grandissima applicazione ed in genere viene utilizzato per casi più gravi. In effetti, questa è la prima volta che si ricorre al mandato d’arresto europeo per reati “di piazza”.

Intervista a cura della redazione di AteneCalling.org

Lascia una risposta

L'indirizzo email non verrà pubblicato. I campi obbligatori sono contrassegnati *


sette − 5 =